Các phương pháp xử lý đá quý hiện nay giúp cải thiện màu sắc, độ trong và giá trị thẩm mỹ của nhiều loại đá như Ruby, Sapphire hay Emerald. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ đá đã qua xử lý có bền không, có giá trị không và cách nhận biết như thế nào. Dưới đây là những phương pháp xử lý đá quý phổ biến nhất hiện nay.
1. Xử Lý Đá Quý Bằng Phương Pháp Gia Nhiệt
Gia nhiệt là phương pháp xử lý đá quý phổ biến nhất hiện nay. Đá sẽ được nung ở nhiệt độ cao nhằm cải thiện màu sắc, tăng độ trong và giảm bớt tạp chất bên trong viên đá.

Thông thường, phương pháp này sẽ được áp dụng cho các loại đá như Ruby, Sapphire, Aquamarine, Amethyst (Thạch anh tím), Tanzanite, Topaz, Tourmaline và thậm chí là một số dòng kim cương.

Trong đó, Sapphire và Ruby là hai loại đá được xử lý nhiệt nhiều nhất nhằm tăng độ đẹp của màu sắc và cải thiện độ tinh khiết tự nhiên. Đây được xem là phương pháp xử lý có tính ổn định lâu dài và được chấp nhận rộng rãi trong ngành đá quý quốc tế.
Đối với nhiều loại đá đã xử lý nhiệt ổn định, khi mang đi kiểm định thường sẽ được ghi chú dưới dạng “Heated” hoặc đôi khi không ghi rõ nếu mức xử lý rất nhẹ.
2. Xử Lý Đá Quý Bằng Phóng Xạ
Chiếu xạ là kỹ thuật sử dụng tia phóng xạ để thay đổi hoặc tăng cường màu sắc của đá quý. Sau quá trình xử lý, màu sắc của viên đá sẽ trở nên đậm hơn, đẹp hơn và bắt mắt hơn.

Thông thường, phương pháp chiếu xạ sẽ được áp dụng với các loại đá như Topaz Blue, Smoky Quartz (Thạch anh khói), Beryl vàng, Tourmaline đỏ hoặc hồng, ngọc trai nước ngọt và một số dòng kim cương màu.
Trong đó nổi bật nhất là Topaz xanh. Trước khi xử lý, loại đá này thường gần như không màu hoặc màu rất nhạt. Sau khi chiếu xạ kết hợp gia nhiệt, viên đá sẽ có sắc xanh đậm và đẹp mắt hơn rất nhiều.

Đối với các loại đá đã xử lý chiếu xạ ổn định, khi mang đi kiểm định tại nhiều trung tâm đá quý, kết quả thường sẽ ghi “NONE” hoặc không phát hiện xử lý do màu sắc đã ổn định và an toàn trong quá trình sử dụng.
3. Xử Lý Đá Quý Bằng Phương Pháp Khuếch Tán
Khuếch tán là phương pháp xử lý sử dụng hóa chất kết hợp nhiệt độ cao để đưa màu vào bề mặt của viên đá quý. Phương pháp này giúp màu sắc trở nên đậm và đều hơn.

Thông thường, phương pháp khuếch tán sẽ được áp dụng chủ yếu với Ruby và Sapphire, đặc biệt là các viên đá có màu nhạt hoặc chất lượng thương mại thấp.

Sau quá trình xử lý, màu sắc của viên đá sẽ trở nên nổi bật hơn rất nhiều. Tuy nhiên, lớp màu chủ yếu tập trung ở phần bề mặt nên nếu đánh bóng lại hoặc bị mài mòn mạnh, màu sắc có thể bị ảnh hưởng.
Khi kiểm định, các loại đá xử lý khuếch tán thường sẽ được ghi chú dưới dạng “Diffusion Treated” hoặc “Surface Diffusion”.
4. Xử Lý Điền Đầy Vết Nứt Trong Đá Quý
Đây là phương pháp xử lý nhằm làm giảm khả năng nhìn thấy các vết nứt hoặc tạp chất bên trong viên đá bằng cách sử dụng vật liệu trong suốt để lấp đầy khe nứt.

Thông thường, phương pháp này sẽ được áp dụng với các loại đá như Emerald (Ngọc lục bảo), Ruby hoặc một số dòng kim cương có nhiều tạp chất tự nhiên.

Các vật liệu thường được sử dụng để điền đầy bao gồm: nhựa chuyên dụng, thủy tinh, sáp hoặc dầu đặc biệt. Sau khi xử lý, viên đá sẽ trở nên trong hơn, ít nhìn thấy tạp chất hơn và tăng tính thẩm mỹ đáng kể.
Khi kiểm định, các loại đá này thường sẽ được ghi chú dưới dạng “Fracture Filled”, “Clarity Enhanced” hoặc “Glass Filled”.
Xem chi tiết : Xử Lý Đá Quý : Xử Lý Dầu, Keo Và Thủy Tinh Chì Là Gì?
5. Xử Lý Đá Quý Bằng Phương Pháp Thấm Dầu
Thấm dầu là một trong những phương pháp xử lý đá quý lâu đời nhất và được sử dụng phổ biến nhất đối với Emerald (Ngọc lục bảo). Thông thường, Emerald tự nhiên sẽ có rất nhiều vết rạn nhỏ bên trong. Vì vậy, người ta sẽ sử dụng dầu hoặc dung dịch chuyên dụng để thấm vào các khe nứt nhằm giúp viên đá trở nên trong hơn và đẹp hơn.

Sau khi xử lý, màu sắc của Emerald sẽ trở nên dịu mắt hơn, đồng thời các vết nứt tự nhiên cũng khó nhìn thấy hơn rất nhiều. Đây là phương pháp xử lý khá phổ biến trong ngành đá quý và có thể duy trì nhiều năm trước khi cần xử lý lại. Khi sử dụng nên tránh: nhiệt độ cao, hóa chất mạnh máy siêu âm, chất tẩy rửa mạnh….

Khi kiểm định, Emerald thấm dầu thường sẽ được ghi chú dưới dạng: “Minor Oil”, “Moderate Oil” hoặc “Significant Oil”.
6. Một Số Phương Pháp Xử Lý Đá Quý Khác
Ngoài những phương pháp phổ biến phía trên, nhiều loại đá quý khác cũng sẽ được xử lý nhằm tăng tính thẩm mỹ hoặc cải thiện màu sắc tự nhiên.
Thông thường, các loại đá như Ngọc bích, San hô, Turquoise, Ngọc trai hoặc một số loại đá xốp sẽ được nhuộm màu để tăng độ đồng đều của màu sắc.

Bên cạnh đó, ngọc trai và ngà đôi khi cũng sẽ được tẩy trắng nhằm giúp màu sắc sáng hơn và đẹp mắt hơn. Khi kiểm định, các loại đá này thường sẽ được ghi chú dưới dạng: “Dyed”, “Bleached” hoặc “Treated”.
Có Nên Mua Đá Quý Đã Qua Xử Lý Không?
Thực tế, phần lớn đá quý trên thị trường hiện nay đều đã trải qua một số hình thức xử lý nhằm cải thiện vẻ đẹp tự nhiên. Điều này hoàn toàn bình thường trong ngành kim hoàn quốc tế.
Điều quan trọng nhất là người bán cần minh bạch thông tin xử lý để khách hàng hiểu rõ giá trị thực tế của viên đá. Một viên đá được xử lý đúng kỹ thuật vẫn có giá trị thẩm mỹ rất cao và hoàn toàn phù hợp để sử dụng trong trang sức hằng ngày.
Cách Chăm Sóc Đá Quý Đã Qua Xử Lý
- Tránh va đập mạnh
- Không tiếp xúc hóa chất mạnh
- Hạn chế nhiệt độ cao
- Không vệ sinh bằng máy siêu âm nếu đá có xử lý dầu hoặc điền đầy
- Bảo quản riêng từng món trang sức
- Vệ sinh bằng khăn mềm sạch
Kết Luận
Các phương pháp xử lý đá quý hiện nay giúp cải thiện màu sắc, độ trong và tăng vẻ đẹp tự nhiên của đá quý. Mỗi phương pháp sẽ phù hợp với từng loại đá khác nhau và có mức độ ổn định riêng biệt.
Khi lựa chọn trang sức đá quý, bạn nên tìm hiểu rõ nguồn gốc, phương pháp xử lý cũng như giấy kiểm định để có thể lựa chọn được sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu và giá trị mong muốn.
Nếu bạn thắc mắc về sản phẩm hoặc bài viết
- Hotline VNJ: 070 8877 999
- Facebook: VNJ – Trang sức Việt
- Zalo: 070 8877 999